આવતા મહિને ભારતના વડાપ્રધાન Narendra Modi ચાર મહત્વપૂર્ણ યુરોપિયન દેશોની મુલાકાતે જવાના સંકેતો છે. રાજદ્વારી સૂત્રોના આધારે મળતી માહિતી મુજબ 15 થી 20 મે દરમિયાન તેઓ Norway, Sweden, Netherlands અને Italyનો પ્રવાસ કરી શકે છે. આ મુલાકાત વૈશ્વિક ઉર્જા અસ્થીરતા અને યુરોપ સાથે વધતા વેપાર સંબંધોની દૃષ્ટિએ ખાસ મહત્વ ધરાવે છે.
ભારત-નોર્ડિક સમિટમાં ભાગ લેશે PM મોદી
પ્રવાસનો મુખ્ય હિસ્સો Norwayમાં યોજાનાર ભારત-નોર્ડિક શિખર સંમેલન રહેશે. આ સમિટમાં Denmark, Finland, Iceland, નોર્વે અને સ્વીડન જેવા દેશો ભાગ લે છે.
આ દેશો ટેક્નોલોજી, ગ્રીન એનર્જી અને મેરિટાઇમ ક્ષેત્રમાં વિશ્વમાં આગેવાન માનવામાં આવે છે. ભારત માટે આ ભાગીદારી નવીનતા (innovation) અને ક્લીન એનર્જી ટ્રાંઝિશનમાં મદદરૂપ બની શકે છે.
EU સાથેના FTA પર રહેશે ખાસ ફોકસ
યુરોપ પ્રવાસ દરમિયાન ભારત અને European Union વચ્ચે થયેલા મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) પર પણ ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી વાટાઘાટો બાદ બંને પક્ષો વેપાર વધારવા માટે સહમતિ તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
આ કરાર અમલમાં આવે તો ભારતીય ઉત્પાદનોને યુરોપના બજારોમાં વધુ સરળતા મળશે અને “Make in India”ને મોટો બૂસ્ટ મળી શકે છે. ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ, ટેક્સટાઇલ અને ફાર્મા સેક્ટરને તેનો સીધો ફાયદો મળી શકે છે.
હોર્મુઝ તણાવ વચ્ચે ઉર્જા સુરક્ષા પર ચર્ચા
વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જા પુરવઠા પર હાલ દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. ખાસ કરીને Strait of Hormuzમાં વધતા તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય પ્રભાવિત થવાની ભીતિ છે.
વિશ્વના મોટા ભાગનું તેલ આ માર્ગથી પસાર થાય છે, તેથી ભારત જેવા આયાત આધારિત દેશ માટે આ મુદ્દો અત્યંત મહત્વનો છે. આ પરિસ્થિતિમાં યુરોપિયન દેશો સાથે રિન્યુએબલ એનર્જી, LNG સપ્લાય અને ઉર્જા ડાયવર્સિફિકેશન પર સહયોગ વધારવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.
સ્વીડન, નેધરલેન્ડ અને ઇટાલી સાથે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી
પ્રવાસ દરમિયાન Sweden અને Netherlandsમાં હાઈ-ટેક ઇન્ડસ્ટ્રી, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને વિદેશી રોકાણ અંગે ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
જ્યારે Italyમાં રક્ષા, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને ડિઝાઇન ક્ષેત્રમાં સહકાર મજબૂત કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ કરારો થઈ શકે છે.
સત્તાવાર જાહેરાત બાકી, પરંતુ તૈયારીઓ તેજ
હાલ સુધી આ પ્રવાસ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, પરંતુ રાજદ્વારી સ્તરે તૈયારીઓ ચાલી રહી હોવાનું માનવામાં આવે છે.
આ યાત્રા માત્ર રાજકીય મુલાકાત નથી, પરંતુ ભારતના વધતા વૈશ્વિક પ્રભાવ અને યુરોપ સાથેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ બની શકે છે.
નિષ્કર્ષ
PM મોદીનો આ સંભવિત યુરોપ પ્રવાસ એવા સમયે થઈ રહ્યો છે જ્યારે વિશ્વ ઉર્જા સંકટ અને ભૂરાજકીય તણાવનો સામનો કરી રહ્યું છે. આ મુલાકાત ભારત માટે વેપાર, ટેક્નોલોજી અને ઉર્જા ક્ષેત્રે નવા અવસર ઊભા કરી શકે છે.
આગામી દિવસોમાં સત્તાવાર જાહેરાત થયા બાદ આ પ્રવાસના વધુ વિગતવાર પાસાઓ સામે આવશે, પરંતુ હમણાંથી જ તેને વૈશ્વિક રાજકારણમાં મહત્વપૂર્ણ ઘટના તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.